Zonguldak’ta kültürel faaliyetlerde bulunan kuruluşlar, “Budala” adlı oyunu sergilemek için Zonguldak’ta bulunan İzmir Devlet Tiyatrosu sanatçıları ile birlikte, iktidarın son dönemde tiyatrolar üzerine yaptığı açıklamaları protesto etti. Zonguldak Devlet Tiyatrosu’nun da faaliyetlerini yürüttüğü Atatürk Kültür Merkezi önünde yapılan protesto gösterisinde, şiirler okundu, sloganlar atıldı. Grup adına ZOKEV Yönetim Kurulu Üyesi ve Tiyatro Yönetmeni Engin Çöl tarafından yapılan açıklamada şu görüşlere yer verildi:

12 Eylül askeri darbesinin üzerinden 31 yıl geçmiştir. Bundan 31 yıl önce, tank sesleriyle ve marşlarla uyandırılmamızla başlayan süreç Türkiye‘yi siyasal, sosyal, hukuksal ve bilimsel alanlarda büyük yıkımlara uğratmıştır. Hukuk, adalet, bilim, emek ve çalışma yaşamı yok edilmiş, emekçilerin kazanılmış bütün hakları zorla ellerinden alınmıştır. 12 Eylül sürecinde 650 bin kişinin gözaltına alınması, 1 milyon 683 bin kişinin fişlenmesi, 230 bin kişinin yargılanması, idam cezaları ve yüzlerce yıla varan cezaların verilmesi, bir toplu yok edişin göstergesi olmuştur. Aynı süreçte, 517 kişiye idam cezası verilmiş, idam cezası verilenlerden 50‘si asılmıştır. 388.000 kişiye pasaport verilmemiş, 30.000 kişi "sakıncalı" olduğu için işten atılmış, 14.000 kişi vatandaşlıktan çıkarılmıştır. 30.000 kişi "siyasi mülteci" olarak yurtdışına gitmek zorunda kalmış, 300 kişi kuşkulu bir şekilde öldürülmüş ve 171 kişinin "işkenceden öldüğü" belgelenmiştir.

Sizlerde de oluyor mu bilmiyorum, yerel gazeteleri okurken bir şaşkınlıktan, bir başka şaşkınlığa savruluyorum çoğu zaman… “Ben bu kentte yaşamıyorum galiba” duygusu, gelip usta bir kovboyun kemendi gibi sarıyor her yanımı. Okuduklarıma acı acı gülerken, daha çok kendime öfkeleniyorum… Artık iyice art niyetli bir insan olduğumu düşünüyorum da “Tanrı senin gönül gözünü kör etmiş oğlum. Sen bu gönül körlüğüyle hiçbir şeydeki güzeli göremezsin. Sana güzeli görmek haram bundan sonra, iyiyi ayırt edip, hayattan tat almak yasak.” diyorum kendi kendime… Hiç şüphem kalmadı ki, tanrıların lanetini üzerime çekmişim ben... İçim hep kötülüklerle dolduğu için güzellik duygumu yitirmişim hepten… Bu yüzden gerilimli yaşamaya, sürekli birileriyle, hiç kimseyi bulamazsam kendimle didişmeye müebbeden mahkûm edilmişim…

Bilinmez kim bilir ne umutlarla beklemişlerdi sözleşmelerinin bitmelerini. Uzun müddet gözlemlediğim maden işçilerinin en yakıcı sorunu; farklı zamanlarda çalışmaya başlayan işçilerin aralarındaki ücret farklılığıydı. En eskileri 2000 TL’yi aşkın, 2006’da işe başlayanlar 1500 TL, 2009 da işe başlayanlar 1200 TL civarında bir aylık alıyorlardı. Tabii ki TTK’ da yerüstü işçilerin 4, yeraltı işçilerinin 5 maaş tutarındaki ikramiyeleri ise maden işçilerinin bariz şekilde ekonomik bir sıkıntı çekmesini engelliyordu. Haklıydılar da durumu en kestirme ve en doğru şekilde “eşit işe eşit ücret” sloganıyla ifade ediyorlardı.

Zonguldak’la ilgili arşiv çalışmaları sırasında, Zonguldak Gazetesi’nin 15.02.1942 tarihli sayısında, K.S. rumuzu ile yazılan ve adına “Bir Koşma Kompirimesi” denilen aşağıdaki şiir ile karşılaştım. Şiiri okuduğumda, Zonguldak’ta hiçbir şeyin değişmediğini hayretler içinde fark ettim. K.S. rumuzunu kullanan şair,bugün Zonguldak için bir şiir yazmaya kalksa, herhalde “Bir Koşma Kompirimesi” adını verdiği şiiri yeniden yazardı diye düşünüyorum. Şiiri çok beğendim ve “Zonguldakbilgi.com” takipçileri ile paylaşmak istedim.

Donald Quataert, Zonguldak maden işçileri ile ilgili bilgi toplamak üzere 1997 yılının Temmuz ayında Prof.Dr. Vedat Didari’nin misafiri olarak Zonguldak’a geldi. Vedat Bey işçi hareketleri ile ilgili çalıştığımı bildiği için, kendisine yardımcı olmamı rica etti. Memnuniyetle kabul ettim. Biri Bursa İpek Böceği İşçiler ile ilgili olmak üzere, Osmanlı Dönemi’ne ait iki tane kitabının olduğunu öğrendim. Zonguldak maden işçileri ile ilgili yayınları sıraladığımda, bahsettiğim yayınları hatırladı ve bunların Amerika’daki kütüphanelerde mevcut olduğunu söyledi. Ayrıca benim adını duymadığım, Havza ile ilgili birçok çalışmadan söz etti. Kendisi ve o sıralarda asistanlığını yapan Nadir Özbek çok iyi derecede Osmanlıca biliyorlardı. Zonguldak’a, Osmanlı dönemi ile ilgili, madencilere ve devlete ait el yazması defterlerin varlığından haberdar oldukları için gelmişlerdi.