Zonguldak Kültür ve Eğitim Vakfı (ZOKEV)’nca TMMOB Makine Mühendisleri Odası Toplantı Salonu’nda “Dünden Yarına Filyos” başlığıyla düzenlediği panel, büyük bir katılımla gerçekleşti. Filyos meselesinin birçok boyutuyla ele alındığı panel sözcüğün tam anlamıyla bir beyin fırtınası şeklinde gerçekleşti.

Zonguldak Karaelmas Üniversitesi (ZKÜ) Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Türkan Kopaç’ın yöneticiliğini üstlendiği panelde, Filyos kazıları Başkanı Prof. Dr. Sümer Atasoy, Şehir Plancısı Dr. Ümit Özcan, ZKÜ Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Mustafa Yüce ve İl Planlama ve Koordinasyon Müdürü Gülsen Ergül konuşmacı olarak katıldı. ZKÜ Fen Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof.Dr.Mustafa Sözen daha önceden duyurusu yapıldığı halde mazereti nedeniyle panele katılamadı.

Panele Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Milletvekili Ali İhsan Köktürk, Vali Yardımcısı Fethi Özdemir, Çaycuma Belediye Başkanı Mithat Gülşen, Filyos Belediye Başkanı Ömer Ünal, CHP İl Başkanı Osman Yayla, DPT sivil toplum kuruluşu başkan ve yöneticileri ile bir grup Filyoslu vatandaş katıldı.

Program, Filyos Antik Kenti’ni tanıtan bir slayt gösterisiyle başladı. Ardından açılış konuşması yapmak üzere kürsüye gelen ZOKEV Yönetim Kurulu Başkanı Kürşat Coşgun: “Bizler, ZOKEV yönetim kurulu olarak bu paneli düzenlemeye karar verirken, bu yörenin salt bir sayfiye ya da ören yeri olmadığını, sahip olduğu zengin potansiyeliyle bunun çok daha ötesinde farklı anlamlar taşıdığını düşündük ve günümüzde sıkça yapılan Filyos tartışmalarına farklı boyutlar kazandırılması gerektiğine inandık. Filyos’a yalnızca reel ekonominin soğuk ve tek yönlü penceresinden değil, sürdürülebilir ekonominin, turizmin, arkeolojinin, ekolojinin, kentlilik bilincinin sarmaladığı pencerelerden de bakılmasının yararlı olacağına karar verdik” dedi. Coşgun “Filyos’un geçmişi ve geleceği üzerinde çalışan, ortaya koydukları çabalarla zaten peşinen gönlümüzü kazanmış olan değerli panelist konuklarımıza bizleri kırmayıp aramızda bulundukları için huzurlarınızda bir kez daha şükranlarımı sunuyorum.” diyerek sözlerini tamamladı.

Oturum Başkanı Türkan Kopaç’ın kısa süren açılış konuşmasının ardından İl Planlama ve Koordinasyon Müdürü Gülsen Ergül, katılımcılara Filyos Projesi ile ilgili bilgiler verdi. Ergül, projenin 2 milyar 445 milyon 500 bin TL değerinde olduğunu belirterek şunları söyledi: “Filyos Projesi kapsamında, bu kentte bir dizi çalışmalar yapıldı ve yapılacak. Bunlardan bazıları Filyos taşkın koruma projesi ve Filyos limanı, organize sanayi bölgesi çalışmalarıdır. Kentimizin Serbest Bölge ilan edilmesinin ardından limanlarımızı kurup kentte ticareti canlandıracağız. Bu proje yalnızca Zonguldak’ıdeğil çevresinde bulunan Bartın, Karabük ve Kastamonu’yu da kapsamaktadır” dedi.

Daha sonra kendisine söz verilen Filyos Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Sümer Atasoy, Anlatılanlardan ürktüğünü belirterek başladığı konuşmasında alanı koruma görevinin kendisinde olduğunu dile getirdi. Atasoy, şunları söyledi: “Önceki Valimiz Yavuz Erkmen’in ricasıyla bu kente gelmiştim. Karadeniz’in her noktasında bir inceleme yapmışlığım vardır. Ancak Filyos’ta gördüklerimiz bizi çok şaşırttı. Radarla ölçüm yaptığımızda bu toprağın altında böylesine büyük bir uygarlık yattığını görünce adeta şok olduk. Daha sonra da çalışmalarımıza başladık. Ancak bazı sorunlarımız var. Bunlardan en önemlileri para ve bürokrasi... Bu sorunları aştığımız zaman dünyanın tarihini değiştireceğiz. Bu kent 2600 yıl öncesine dayanan uygarlıkları bünyesinde bulunduruyor. Filyos; Helenler, Romalılar, Bizanslılar, Cenevizliler, Türkmenler ve Osmanlılara tanık olmuş bir kenttir. Buranın önemini anlayan yurtdışından bazı arkadaşlarımız, kentin açığa çıkarılmasına ortak olmak istediklerini defalarca dile getirdiler. Ancak bu kent Türkiye’nin bir kentidir ve bu antik kentin açığa çıkarılmasını da sadece Türkler sağlayacaktır. Zonguldak’ta Arkeoloji Bölümü açılacak ve Filyosla ilgili çalışmalar devam edecektir. Ancak üzüldüğümüz bir konu var ki, 1876-77’de bu kentle ilgili bazı bulgular Almanya ve Belçika’ya çıkarılmış. Bundan sonra eser kaybetmek istemiyoruz.”

Atasoy’un ardından kendisine söz verilen ZKÜ Öğretim Üyesi Yrd.Doç.Dr.Mustafa Yüce de şunları söyledi: “Filyos’un bir sanayi kenti olmaması gerekiyor. Organize sanayi ve turizm bir arada olamaz. Siyasilerin kafasında, bu kentin sanayi amaçlı olarak kullanılırsa buradan iş temin edilecek diye bir düşünce var. ‘Sanayi mi önemli, yoksa doğal güzellik mi?’ diye soruluyor. Muslu’da bunun en güzel örneğini görebiliyoruz. Bu beldede Eren Holding var ve artık burası yaşanamayacak bir hal alıyor. Filyos’un da mı böyle olması gerekiyor? Devletin parasının, güzel bir yerin kirletilmesi için kullanılmasına anlam veremiyorum. Hemen 5 Km batısında büyük bir liman yapılırken, Filyos’a liman için bu kadar ısrar edilmesini anlamış değilim.”

Panelistlerden en son olarak söz alan Şehir Plancısı Dr.Ümit Özcan ise yaptığı konuşmada, yıllar önce katıldığı yine Filyos’la ilgili bir panelin ZOKEV Bülteni’nde çıkan haberinin göstererek “Yıllar beni de değiştirmemiş, Filyos sorununu da.  9 yıl önce dediklerimin aynısını tekrarlıyorum burada. Aradan 15 yıl geçsin bir daha toplanalım korkarım yine aynı şeyleri söyleyeceğim. O zaman dedim buraya liman yapılamaz, yapılamıyor. O zaman demiştim, burası ikinci derece deprem bölgesi, büyük nüfus yüklemeleri yapılamaz. Yine söylüyorum. O zaman bu dağ tıraşlanmazsa buraya bir tane bile uçak inmez demiştim, tek fark o galiba, dağ tıraşlanmış ama yine uçak inmiyor.  Şimdi liman için yeni bir fizibilite çalışması yapılıyormuş. Benim bildiğim sekizinci çalışma bu. Bu kadar zengin miyiz? Bu parayı Hocama verin de Filyos’un tarihsel zenginliği gün yüzüne çıksın” dedi.

Katılımcıların soru ve değerlendirilmesiyle zenginleşen panelin ikinci bölümünde Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Zonguldak Milletvekili Ali İhsan Köktürk, Filyos Belediye Başkanı Ömer Ünal, Çaycuma Belediye Başkanı Mithat Gülşen, Devlet Planlama Teşkilatı Avrupa Birliği Bölgesel Programlama Dairesi Başkan Serkan VALANDOVA söz alarak görüşlerini açıkladı.